In deze bundel hoor je niet alleen de hartslagen van een mus, je hoort de hartslagen van verdriet, eenzaamheid, liefde, verlangen en de tranen van mensen die in hun eigen spiegel kijken. De gedichten in deze bundel zijn verfrissend, origineel, wonderbaarlijk en hebben verrassende invalshoeken. Ali Şerik schrijft over de dagelijkse dingen die hem raken en meeslepen naar waar pijn en hartstocht elkaar omarmen. De lezer van Hartslagen van de mus staat ineens in Aleppo, vervolgens plotseling tegenover een nomade ergens in de steppen, dan weer staat hij in zijn eigen tuin. Hij bezoekt met de dichter de bronnen, waar mensen iets achterlieten of vernielden.
De bundel opent met het voorwoord van Hanneke Verbeek
VOORWOORD
Pieta met de zwaarte die alleen een dood lichaam kent ligt het leed in zijn schoot
met zijn vingers trekt hij behoedzaam de doornen uit met zijn tong likt hij geronnen bloed weg zijn lippen smaken naar doodszweet en roest
hij doopt de pen in zijn speeksel schrijft uit aller naam rouwkaarten aan onbekenden
Doorbloeiend Heimwee is een veelzeggende bundel die de lezer meevoert in een beeldentaal van gedachten en emoties. De mens staat altijd en overal centraal, evenals tijd en ruimte. De ene keer zoekend naar uitvalswegen in diens biotoop, dan weer vastgeklonken aan de menselijke tragedie. De dichter die uitzichtloos voor de Klaagmuur staat en even later het masker van zijn gezicht in de spiegel ziet. Een gedicht dat aanspoelt op een onbewoond ei-land, of een uitweg zoekt langs zijn stembanden. Altijd en overal duikt de liefde op.
WIJ KREGEN EEN GEIT CADEAU
Wij kregen een geit cadeau wat moeten wij met een geit dacht ik een lelijk beest met een sik om te grazen lieten wij haar in de tuin eerst at ze het gras op, daarna de schuur, de schutting waar is het mes, schreeuwde ik wij moeten dat beest slachten maak je geen zorgen zei mijn vrouw het is maar een mager geitje toen at het beest de voorgevel van het huis waar is het mes, schreeuwde ik nogmaals het is tegen de wet, zei mijn vrouw om een geit te slachten in je huis het dak van het huis was intussen verdwenen wij moeten aan de wet gehoorzamen zei mijn vrouw terwijl ze toekeek hoe haar garderobe verdween in de bek van het monster ik werd wanhopig, belde enkele vrienden ook zij hadden een geit cadeau gekregen het is ons lot zeiden de stemmen aan de andere kant mijn hele huis was verdwenen in dat monster nu loopt dat beest naar mijn auto laat het beest met rust, zei mijn vrouw wat hebben wij aan een auto als wij geen huis meer hebben toen liep de geit naar mijn vrouw ze schreeuwde van angst om hulp op de grond lag alleen nog het mes
De stem die baart van de Amersfoortse dichter Ali Şerik is zijn derde dichtbundel in het Nederlands. Hiervoor verschenen drie bundels in het Turks, zijn moedertaal. Het is een markante bundel geworden met een diversiteit aan actuele onderwerpen. Scherpe observaties, direct taalgebruik en een hoge toegankelijkheid van zijn gedichten zijn kenmerkend voor zijn anekdotische manier van schrijven…
Herbert Mouwen: recensent Meander Magazine
Poëzie om in te bijten..!
Waarom ben ik altijd zo nieuwsgierig naar de poëzie van Ali Şerik? Zijn het de exotische kruiden in zijn taal? Is het de beweging van het op reis en onderweg zijn? Heeft het te maken met het voortdurend spelen met de dimensies van opgeroepen beelden? Wat eerst nog cirkelt rond de liefde voor kleine vrouwen, kan zomaar omslaan in hemels jonge knapen voor nog meer stoute dingen.
De poëzie van Ali Şerik klinkt als een stem die baart, leest als het pulseren van bloed, zoekt – aanhalig, liefkozend, in overgave, kwetsbaar, bijna schuldbewust- naar het ritme in de hartslag van de lezer. Om samen te kloppen!
Fred Penninga Dichter / Schrijver / Lid van het Utrechts Stadsdichtersgilde
ze doden jou, mijn broeder, langzaam. niet snel, zoals een slager te werk gaat bij het slachten van vee. nee, zij laten je lijden traag als de voortgang van een slak. elke dag sterf je een beetje meer.
je moet toekijken hoe je kinderen onder het puin vandaan worden gehaald met klaagliederen levenloos in je armen gelegd. op jouw vrouw zullen ze zo richten zodat ze smekend, langzaam sterft. elke minuut een etmaal van pijn.
met blote handen en gebroken nagels graaf je graven voor je geliefden. je bezit geen werktuig geen schep, geen houweel, zelfs geen schroevendraaier. niets dan de zwarte schaduw van helikopters en straaljagers boven je hoofd.
jij, mijn broeder, moet lijden omdat je verlangt naar vrijheid hunkert naar zeggenschap over je geboortegrond. daarom noemen ze jou de gevaarlijke terrorist.
omdat je handen hebt om stenen te gooien een tong om je klacht te uiten lippen die dagelijks Gods hulp aanroepen. ze vrezen jou omdat je een lichaam hebt hartstocht kent en trots voelt. ze zijn bang voor je voeten, je ogen je schouders, je buik en vooral voor je kloppende hart.
jij, mijn broeder, weet ook de bezetter spreekt over vrede. daarom doden ze jou elke dag opnieuw omdat jij de vijand bent.
eindelijk de ideale vrede gevonden. in de catalogus stond dat er een eeuw garantie zat op alle onderdelen. de wielen waren gemaakt van het beste materiaal ooit geproduceerd in China. de veiligheidsgordels ontworpen door Amerikaanse ingenieurs. de bodem vervaardigd uit Russisch staal. de vier deuren kwamen uit Duitsland, Japan, India en Frankrijk.
de vrede was zo samengesteld dat elk land iets had bijgedragen, al was het maar een schroef. ook stond er dat vrede niet geretourneerd kon worden. ik was zo onder de indruk dat ik de bestelling meteen plaatste.
het lezen van de kleine lettertjes vond ik onnodig. binnen een half uur stond de vrede voor de deur glanzend, prachtig, oogverblindend. ik was zo blij, zo gelukkig had geen woorden voor dit wonder hoorde de engelen al zingen.
toen ik naar binnen keek zag ik tot mijn grote verbazing dat het stuur ontbrak. ik opende de catalogus en las de laatste kleine letters ‘over het stuur is nog veel onenigheid die eerst uitgevochten moet worden. zodra het zover is wordt het zonder bijkomende kosten naar u verzonden.’
Taal is voor mij een manier om de mens te blijven zien, ook wanneer oorlog, tijd en geschiedenis hem dreigen uit te wissen.
Foto: Hans Erkelens
Ik ben dichter, auteur en recensent. In mijn poëzie onderzoek ik de mens in al zijn kwetsbaarheid en kracht. Mijn werk beweegt zich tussen liefde en verlies, oorlog en vrede, migratie en thuis, herinnering en hoop. Persoonlijke ervaringen raken daarbij steeds aan grotere maatschappelijke en historische thema’s.
Sinds 1999 schrijf ik in het Nederlands. Mijn gedichten verschenen in literaire tijdschriften en bloemlezingen, waaronder uitgaven van Plint en het educatieve tijdschrift Dichter. Daarnaast ben ik recensent voor Meander Magazine en treed ik regelmatig op tijdens poëziepodia en literaire festivals.
Poëzie begint waar de mens weigert de ander te vergeten.
Suzanne van Leendert: Documentairemaker / dichter.
Tijdens mijn vakantie las ik ‘Land van Weemoed’ (prachtige titel!) van Ali Şerik. In lange prozagedichten wordt langzaam het verhaal ontvouwd van de eerste Turkse gastarbeiders in Nederland, door Ali een ‘vergeten generatie’ genoemd. Ali’s beschrijvende stijl met de vele herhalingen werkt bijna bezwerend. Er is veel aandacht voor details met eenvoudige, vaak prachtige regels. Zoals het begin van de eerste werkdag van de mannen in Nederland: “Dagen zullen als kreupelhout laag hangen, nergens een kamperfoelie om te troosten. Hier en daar wat waterhoentjes die vechten voor hun territorium. Het geluid van staal komt als een paukenslag binnen.”
Diedericke Oudesluijs: Vertaler / tolk.
Als dichter en als verteller van dit epos vindt Ali een eigen indringende stijl, een eigen combinatie van voor het Nederlands vaak ongewone beelden, die worden opgeroepen door woorden, bijvoeglijke en/of zelfstandige naamwoorden, werkwoorden. Dat dwingt je af en toe bijna om ze in je hoofd na te spreken, te proeven hoe hij die samenhang heeft bedoeld. Zijn alertheid ten aanzien van de betekenis van die Nederlandse woorden geeft je, waarschijnlijk ook gezien zijn tweetaligheid, meer inzicht in je eigen aangestamde, aangeleerde taal, de klassen, milieu en seksegevoeligheid die veel native speakers vaak domweg over het hoofd zien, de afgronden die dan door bekende en vertrouwde woordcombinaties en formuleringen worden overdekt, een onverwachte maar oprechte waardering voor wat onze eigen taalvoorouders in die taal hebben weten te leggen – woorden uit een verleden dat voor de huidige native speakers heel ver weg of weggezakt is. Heel wat auteurs met migratieachtergrond verrijken ons Nederlands door nieuwe woorden en zienswijzen te introduceren. Ali gaat nog een stap verder, hij weet er een taal uit te smeden die je zonder meer als eigen kunt accepteren als je er wat moeite voor doet en even een paar vraagtekens bij je eigen wereldtaalbeeld kunt zetten.
Jan ter Heide: Museumgids / blogger over textiel, mode en kunst.
Jos (Jos van Hest) heeft mij de afgelopen weken bijna elke avond het boek ‘Land van Weemoed’ van Ali Şerik voorgelezen. Gisteravond de laatste bladzijden; nu is het uit. Levensverhalen van de eerste generatie Turkse gastarbeiders die naar Nederland kwamen. Verhalen die langzaam verdwijnen omdat de eerste generatie komt te overlijden. Een boek dat leest als een groot gedicht; als een ode aan al de mensen die er in voorkomen en aan alle Turkse families die hetzelfde is overkomen. Ik werd meegenomen naar een dorp in de bergen vol tradities en veranderingen die de vorige eeuw met zich meebracht. Over mannen als Yusufkadir die naar Nederland komt en die zijn vrouw en kinderen achterlaat in het dorp. Over de mooie Sultan, de vrouw van Yusufkadir die in eerste instantie naar Nederland komt zonder haar kinderen. Over de vriendschap die ze daar sluit met haar buurvrouw Iris waardoor haar kinderen naar Nederland komen. Over hard werken en leven in een Turkenpension. Over verdriet van herinneringen met heimwee. Over levens van gewone mensen en hun verhalen die gehoord moeten. Zelden heeft een boek me zo geraakt. Verdriet en tranen. Vreugde en een glimlach. Onvoorstelbare gebeurtenissen die echt gebeurd zijn in de tijd dat ik jong was. Ik zag de Nederlandse geschiedenis door de ogen van Turkse families. Het is een prachtig en bijzonder boek dat veel meer aandacht moet krijgen in de pers en media! Koop het, lees het en geef het cadeau. Dank Ali voor al die prachtige zinnen die het ‘epos voor een vergeten generatie’ vormen.
Truus Rozemond: Dichter / schrijver.
Een epos in de Nederlandse taal, in dichtvorm! Het lezen ervan riep bij mij herinneringen op aan de Ilias en Odyssee van de klassieke dichter Homerus. Het verhaal beschrijft het leven in het meest Oostelijke deel van Turkije, afgelegen en onbarmhartig. De trek van jonge mannen naar de steden en uiteindelijk naar Europa wordt invoelend, kritisch en meeslepend beschreven. Şerik plaatst de geschiedenis van eerste generatie ‘gastarbeiders’ in een groter geheel van maatschappelijke krachten en houdt tegelijk een fijnzinnig en poëtisch oog voor detail . Het boek ademt de oosterse vertelsfeer, met herhalingen en veel bijvoeglijke naamwoorden. Het past bij de geschiedenis die Ali vertelt
Yüksel Sahin: Dichter.
Vandaag heb ik het boek Land van weemoed van Ali Şerik met spanning en een vleugje weemoed uitgelezen. Ik heb er van begin tot eind van genoten. Het boek nam me volledig mee naar mijn verleden. Ik las dingen die ik herkende en zelf had meegemaakt: herinneringen uit mijn jeugd die ik was vergeten.
Ik bewonder Ali’s observatievermogen: de manier waarop hij beschrijft hoe het leven in het dorp verliep en hoe mensen zich voelden in een vreemd land.
Jetty Armaiti Scholten: Dichter / schrijver.
De ruim 400 pagina’s van je prachtige boek heb ik ingesproken voor mijn zwager Recep (77). Hij kwam op zijn 25e naar Nederland (Delft) om te werken.
Hij trouwde met mijn zus. Kreeg 2 kinderen met haar. Ruim 20 jaar geleden remigreerde hij naar zijn geboortegebied (regio Tokat) en mijn zus en de kinderen gingen mee. Samen of apart luisteren ze nu naar jouw verhaal, waarvan ik vrijdag het laatste hoofdstuk doorstuurde.
Een megaklus die ik met veel plezier deed.
Tim Donkers: Dichter / recensent van allesoverboekenenschrijvers.nl.
Ja dit is mooi. Dit is heel mooi. Dit is poëties, melodies, ritmies, dit is beeldend, dit spreekt nee jankt nee zingt – Şerik bespeelt de taal als een viool. Onder zijn klanken ontstaat een beeld van een plek en een tijd waar het leven trager was, gericht op onmiddellijke noden – er is gemeenschapszin, er is eten, er is diepe liefde. Maar ook uithuwelijken, schande, eer, wraak, agressie, geweld, onvrijheid, bekrompenheid. Dat is er ook en Şerik poetst het niet weg.
Anneruth Wibaut, Dichter / schrijver / recensent van Meander Magazine.
Op het eerste boek van Ali Şerik, Land van weemoed, werd ik verliefd om de rijke taal waarin het in vrije versvorm families bezingt, eerste en tweede generatie arbeidsmigranten uit Turkije. En nu ligt er weer zo’n werk, ook in epische verzen, dit keer over het lot van vluchtelingen, van nu en door de eeuwen heen. Met De zachte veren van de tijd schreef Şerik een epos dat getuigt van hoe de mens soms genoodzaakt is tot vluchten en toch vermag om steeds weer thuis te komen in de liefde en de schoonheid. In zintuigelijke taal nodigt hij ons uit om de geschiedenis te volgen als ‘theater van het lot’. Hij voorzegt ‘gebeurtenissen veroorzaakt door wrange ellende / uitgestrooid door hebzucht, de honger van andere mensen / zorgvuldig voorbereid leed, zwerfvuil van het bloed.’ Met passie bezingt hij de veelzijdigheid van de wereld, bejubelt ‘hazenlipvleermuizen’, ‘granaatappelbloesem’, ‘de druivengaarde’ en versterkt door allitererende opsommingen schoonheid: ‘bosrozen, boomhei, bezemstruiken’.
Leo Mesman: Dichter / schrijver.
Er is een dichter die je als lezer bedwelmt met zoetvloeiende zinnen vol bloemrijke en treffende beeldspraak, die je fantasie prikkelt en soms te boven gaat. Er is een dichter die met zijn gouden pen intussen de meest gruwelijke verhalen weet te vertellen, waarvan de inhoud zoveel verdriet en machteloosheid oproept dat de lezer soms aarzelt om door te lezen. Dat overkwam mij tenminste bij het lezen van het nieuwe ‘epos’ van de Turks-Nederlandse dichter Ali Şerik, De zachte veren van de tijd.
Zijn werk doet mij denken aan de befaamde uitspraak van de grote Vlaamse schrijver Louis-Paul Boon: “Schop de mensen tot ze een geweten krijgen.” Dat is wat Ali Şerik denk ik eveneens beoogt in zijn almaar uitdijende oeuvre, zij het zo poëtisch en rijk verwoord dat het eerder als strelen dan als schoppen aanvoelt. De auteur weet zijn keiharde boodschappen over de gruwelen in de wereld en de menselijke historie vakkundig in fluweel te verpakken!
Gerard Beentjes: Dichter / docent poëzie /
dorpsdichter van Eemnes.
Door zijn boek als theatervoorstelling te presenteren, roept de dichter het beeld op, dat wij naar bootvluchtelingen kijken zoals wij naar de televisie kijken, op veilige afstand en zonder in actie te komen.
Met het epos De zachte veren van de tijd bevestigt Ali Şerik niet alleen zijn meesterschap als dichter, maar ook zijn empathie voor zijn naasten. Naar mijn mening is De zachte veren van de tijd een epos, een poëtische vertelling, meer dan de moeite waard om te lezen. Dat geldt ook voor zijn eerdere epos Land van Weemoed.
Jaap Lemereis: Dichter.
Şeriks stijl is bloemrijk, haast barok, met veel bijvoeglijke naamwoorden. Zijn verhaal staat vol boeiende en dramatische details, waardoor de hoofdpersonen je bijblijven. Het grote omvattende, én het kleine menselijke komen in zijn verhaal samen in een knap en kunstig vlechtwerk.
Ali Şerik laat de toekomstzoekers niet alleen. Hij plaatst hen in de context van verhalen uit andere landen en tijden én van het heden, van mensen die vluchten, opgejaagd worden, voedsel zoeken, migreren. Dat is van alle tijden, ook voor de inwoners van het loodzwarte Europa.
Jasper Veldhuis: Feelance journalist.
De zachte veren van de tijd, het tweede epos van Ali Şerik is geen boek om in één adem uit te lezen. De auteur haalt alles uit de kast en schotelt de lezer een labyrint aan verhaallijnen voor, met als resultaat een keur aan invalshoeken en uiteenlopende perspectieven. Deze gelaagdheid, evenals de mengeling van poëzie en proza, nodigt de lezer uit de teksten associatief tot zich te nemen.
Cora de Vos: Dichter / schrijver en medewerken van Meander Magazine en van de Boekenkrant.
Ali Şerik is verre van optimistisch over het lot van de mensheid, maar cynisch wordt zijn toon niet. Hij is en blijft tot op het bot begaan met de mens die in alle tijden moet vluchten voor oorlog en geweld. Hij observeert maar oordeelt niet, beschrijft de achtergronden van zowel daders als slachtoffers. Zelfs een mensensmokkelaar krijgt bij hem menselijke trekjes. Iedereen is slachtoffer van de hoop en vanaf het begin weet je als lezer dat de ingescheepte bootvluchtelingen het land van hun hoop niet zullen halen. En toch blijf je lezen tot het drama zich voltrekt.
Er zijn niet veel dichters die zich aan een epos wagen. Ali Şerik heeft met ‘De zachte veren van de tijd’ opnieuw bewezen dat hij het genre van de poëtische vertelling beheerst. Op zijn geheel eigen, bitterzoete manier, met empathie voor de lijdende mens als grondtoon.
Marten Janse: Dichter / schrijver.
Als er nog iemand is die gelooft in het goede van de mens, pakt hij ‘m bij de nek en laat niet los. Ook al is zijn taal troostend, we zitten samen in hetzelfde opblaasschuitje en gaan het verliezen van de ruime zee.
Karel Wasch: Dichter / schrijver / recensent van poëzie-leestafel.
Deze bundel teksten, gedichten, wil de wederwaardigheden belichten van een groep vluchtelingen van de Turkse kust naar Griekenland. Het is een drama, maar Ali Serik (1962-) toont bijna terloops aan, dat de onderdrukking van alle tijden is. Het verjaagd worden, opgejaagd. Hij haalt Oekraïne erbij, een slavenopstand in het oude Rome en de indianen in Noord-Amerika, de gevallen veren van de tijd, vluchtelingen zijn dus – helaas – van alle tijden. En hij doet net of in een theater steeds scenes van dit drama worden getoond. Een originele aanpak.
De zachte veren van de tijd beschrijft in een poëtisch weergegeven epos de wederwaardigheden van een groep vluchtelingen onderweg van de Turkse kust naar Griekenland. De vluchtelingen worden indringend neergezet en krijgen een persoonlijk profiel tegen de dramatische achtergrond van de moeilijke en gevaarlijke reis georganiseerd door mensensmokkelaars. Het epos beschrijft een nacht op zee in een krakkemikkige en onveilige rubberboot, wanneer de gevaren van de oversteek het grootst zijn en de hoop op de verlossende toekomst het meest fragiel. Het wel en wee van de personages wordt afgewisseld met verhalen uit de geschiedenis, over recent de Oekraïne, over langer geleden indianen in Noord-Amerika of over een slavenopstand in het klassieke Rome, verhalen die als gevallen veren van de tijd opgeraapt worden en waaruit blijkt dat vluchtelingen van alle tijden zijn.
Land van Weemoed is een poëtische vertelling over de eerste generatie gastarbeiders, hun vrouwen, kinderen en familie, die begint in het bergachtige Oost-Turkije. Het verhaal schetst de mensen, hun dagelijkse leven en onderlinge relaties, in een dorp waar met de komst van de radio de moderniteit zijn intrede doet. De wereld wordt groter, horizonten verschuiven en een aantal gaat werken in landen ver weg, zoals Nederland, zo anders dan het land van herkomst. Dit boek vertelt de onvergetelijke levensverhalen van velen, zoals die zich ontvouwen tegen de achtergrond van de geschiedenis, in verhalende poëzie die rijkelijk leeft en ademhaalt. Het zijn verhalen die, net als de mensen uit die eerste generatie, nu langzaam uit het leven verdwijnen. Deze beeldende vertelling is geschreven voor iedereen die van poëtische taal houdt en belangstelling heeft voor de recente geschiedenis.
Het is een markante bundel geworden met een diversiteit aan actuele onderwerpen. Scherpe observaties, direct taalgebruik en een hoge toegankelijkheid van zijn gedichten zijn kenmerkend voor zijn anekdotische manier van schrijven. (…) De stem van Ali Şerik spreekt volkomen vrijuit, zonder scrupules en klinkt welluidend. Die stem baart poëzie, brengt gedichten ter wereld en die zijn de moeite van het lezen waard.
