Categorie: Recensie

Suzanne  van Leendert: Documentairemaker / dichter.

Tijdens mijn vakantie las ik ‘Land van Weemoed’ (prachtige titel!) van Ali Şerik. In lange prozagedichten wordt langzaam het verhaal ontvouwd van de eerste Turkse gastarbeiders in Nederland, door Ali een ‘vergeten generatie’ genoemd. Ali’s beschrijvende stijl met de vele herhalingen werkt bijna bezwerend. Er is veel aandacht voor details met eenvoudige, vaak prachtige regels. Zoals het begin van de eerste werkdag van de mannen in Nederland: “Dagen zullen als kreupelhout laag hangen, nergens een kamperfoelie om te troosten. Hier en daar wat waterhoentjes die vechten voor hun territorium. Het geluid van staal komt als een paukenslag binnen.”

Diedericke Oudesluijs: Vertaler / tolk.

Als dichter en als verteller van dit epos vindt Ali een eigen indringende stijl, een eigen combinatie van voor het Nederlands vaak ongewone beelden, die worden opgeroepen door woorden, bijvoeglijke en/of zelfstandige naamwoorden, werkwoorden. Dat dwingt je af en toe bijna om ze in je hoofd na te spreken, te proeven hoe hij die samenhang heeft bedoeld. Zijn alertheid ten aanzien van de betekenis van die Nederlandse woorden geeft je, waarschijnlijk ook gezien zijn tweetaligheid, meer inzicht in je eigen aangestamde, aangeleerde taal, de klassen, milieu en seksegevoeligheid die veel native speakers vaak domweg over het hoofd zien, de afgronden die dan door bekende en vertrouwde woordcombinaties en formuleringen worden overdekt, een onverwachte maar oprechte waardering voor wat onze eigen taalvoorouders in die taal hebben weten te leggen – woorden uit een verleden dat voor de huidige native speakers heel ver weg of weggezakt is. Heel wat auteurs met migratieachtergrond verrijken ons Nederlands door nieuwe woorden en zienswijzen te introduceren. Ali gaat nog een stap verder, hij weet er een taal uit te smeden die je zonder meer als eigen kunt accepteren als je er wat moeite voor doet en even een paar vraagtekens bij je eigen wereldtaalbeeld kunt zetten.

Jan ter Heide: Museumgids / blogger over textiel, mode en kunst.

Jos (Jos van Hest) heeft mij de afgelopen weken bijna elke avond het boek ‘Land van Weemoed’ van Ali Şerik voorgelezen. Gisteravond de laatste bladzijden; nu is het uit. Levensverhalen van de eerste generatie Turkse gastarbeiders die naar Nederland kwamen. Verhalen die langzaam verdwijnen omdat de eerste generatie komt te overlijden. Een boek dat leest als een groot gedicht; als een ode aan al de mensen die er in voorkomen en aan alle Turkse families die hetzelfde is overkomen. Ik werd meegenomen naar een dorp in de bergen vol tradities en veranderingen die de vorige eeuw met zich meebracht. Over mannen als Yusufkadir die naar Nederland komt en die zijn vrouw en kinderen achterlaat in het dorp. Over de mooie Sultan, de vrouw van Yusufkadir die in eerste instantie naar Nederland komt zonder haar kinderen. Over de vriendschap die ze daar sluit met haar buurvrouw Iris waardoor haar kinderen naar Nederland komen. Over hard werken en leven in een Turkenpension. Over verdriet van herinneringen met heimwee. Over levens van gewone mensen en hun verhalen die gehoord moeten. Zelden heeft een boek me zo geraakt. Verdriet en tranen. Vreugde en een glimlach. Onvoorstelbare gebeurtenissen die echt gebeurd zijn in de tijd dat ik jong was. Ik zag de Nederlandse geschiedenis door de ogen van Turkse families. Het is een prachtig en bijzonder boek dat veel meer aandacht moet krijgen in de pers en media! Koop het, lees het en geef het cadeau. Dank Ali voor al die prachtige zinnen die het ‘epos voor een vergeten generatie’ vormen.

Truus Rozemond: Dichter / schrijver.

Een epos in de Nederlandse taal, in dichtvorm! Het lezen ervan riep bij mij herinneringen op aan de Ilias en Odyssee van de klassieke dichter Homerus. Het verhaal beschrijft het leven in het meest Oostelijke deel van Turkije, afgelegen en onbarmhartig. De trek van jonge mannen naar de steden en uiteindelijk naar Europa wordt invoelend, kritisch en meeslepend beschreven. Şerik plaatst de geschiedenis van eerste generatie ‘gastarbeiders’ in een groter geheel van maatschappelijke krachten en houdt tegelijk een fijnzinnig en poëtisch oog voor detail . Het boek ademt de oosterse vertelsfeer, met herhalingen en veel bijvoeglijke naamwoorden. Het past bij de geschiedenis die Ali vertelt

Yüksel Sahin: Dichter.

Vandaag heb ik het boek Land van weemoed van Ali Şerik met spanning en een vleugje weemoed uitgelezen. Ik heb er van begin tot eind van genoten. Het boek nam me volledig mee naar mijn verleden. Ik las dingen die ik herkende en zelf had meegemaakt: herinneringen uit mijn jeugd die ik was vergeten.

Ik bewonder Ali’s observatievermogen: de manier waarop hij beschrijft hoe het leven in het dorp verliep en hoe mensen zich voelden in een vreemd land.

Jetty Armaiti Scholten: Dichter / schrijver.

De ruim 400 pagina’s van je prachtige boek heb ik ingesproken voor mijn zwager Recep (77). Hij kwam op zijn 25e naar Nederland (Delft) om te werken.

Hij trouwde met mijn zus. Kreeg 2 kinderen met haar. Ruim 20 jaar geleden remigreerde hij naar zijn geboortegebied (regio Tokat) en mijn zus en de kinderen gingen mee. Samen of apart luisteren ze nu naar jouw verhaal, waarvan ik vrijdag het laatste hoofdstuk doorstuurde.

Een megaklus die ik met veel plezier deed.

Tim Donkers: Dichter / recensent van allesoverboekenenschrijvers.nl.

Ja dit is mooi. Dit is heel mooi. Dit is poëties, melodies, ritmies, dit is beeldend, dit spreekt nee jankt nee zingt – Şerik bespeelt de taal als een viool. Onder zijn klanken ontstaat een beeld van een plek en een tijd waar het leven trager was, gericht op onmiddellijke noden – er is gemeenschapszin, er is eten, er is diepe liefde. Maar ook uithuwelijken, schande, eer, wraak, agressie, geweld, onvrijheid, bekrompenheid. Dat is er ook en Şerik poetst het niet weg.

Anneruth Wibaut, Dichter / schrijver / recensent van Meander Magazine.

Op het eerste boek van Ali Şerik, Land van weemoed, werd ik verliefd om de rijke taal waarin het in vrije versvorm families bezingt, eerste en tweede generatie arbeidsmigranten uit Turkije. En nu ligt er weer zo’n werk, ook in epische verzen, dit keer over het lot van vluchtelingen, van nu en door de eeuwen heen. Met De zachte veren van de tijd schreef Şerik een epos dat getuigt van hoe de mens soms genoodzaakt is tot vluchten en toch vermag om steeds weer thuis te komen in de liefde en de schoonheid. In zintuigelijke taal nodigt hij ons uit om de geschiedenis te volgen als ‘theater van het lot’. Hij voorzegt ‘gebeurtenissen veroorzaakt door wrange ellende / uitgestrooid door hebzucht, de honger van andere mensen / zorgvuldig voorbereid leed, zwerfvuil van het bloed.’ Met passie bezingt hij de veelzijdigheid van de wereld, bejubelt ‘hazenlipvleermuizen’, ‘granaatappelbloesem’, ‘de druivengaarde’ en versterkt door allitererende opsommingen schoonheid: ‘bosrozen, boomhei, bezemstruiken’.

Leo Mesman: Dichter / schrijver.

Er is een dichter die je als lezer bedwelmt met zoetvloeiende zinnen vol bloemrijke en treffende beeldspraak, die je fantasie prikkelt en soms te boven gaat. Er is een dichter die met zijn gouden pen intussen de meest gruwelijke verhalen weet te vertellen, waarvan de inhoud zoveel verdriet en machteloosheid oproept dat de lezer soms aarzelt om door te lezen. Dat overkwam mij tenminste bij het lezen van het nieuwe ‘epos’ van de Turks-Nederlandse dichter Ali Şerik, De zachte veren van de tijd.

Zijn werk doet mij denken aan de befaamde uitspraak van de grote Vlaamse schrijver Louis-Paul Boon: “Schop de mensen tot ze een geweten krijgen.” Dat is wat Ali Şerik denk ik eveneens beoogt in zijn almaar uitdijende oeuvre, zij het zo poëtisch en rijk verwoord dat het eerder als strelen dan als schoppen aanvoelt. De auteur weet zijn keiharde boodschappen over de gruwelen in de wereld en de menselijke historie vakkundig in fluweel te verpakken!

Gerard Beentjes: Dichter / docent poëzie /

 dorpsdichter van Eemnes.

Door zijn boek als theatervoorstelling te presenteren, roept de dichter het beeld op, dat wij naar bootvluchtelingen kijken zoals wij naar de televisie kijken, op veilige afstand en zonder in actie te komen.

Met het epos De zachte veren van de tijd bevestigt Ali Şerik niet alleen zijn meesterschap als dichter, maar ook zijn empathie voor zijn naasten. Naar mijn mening is De zachte veren van de tijd een epos, een poëtische vertelling, meer dan de moeite waard om te lezen. Dat geldt ook voor zijn eerdere epos Land van Weemoed.

Jaap Lemereis: Dichter.

Şeriks stijl is bloemrijk, haast barok, met veel bijvoeglijke naamwoorden. Zijn verhaal staat vol boeiende en dramatische details, waardoor de hoofdpersonen je bijblijven. Het grote omvattende, én het kleine menselijke komen in zijn verhaal samen in een knap en kunstig vlechtwerk.

Ali Şerik laat de toekomstzoekers niet alleen. Hij plaatst hen in de context van verhalen uit andere landen en tijden én van het heden, van mensen die vluchten, opgejaagd worden, voedsel zoeken, migreren. Dat is van alle tijden, ook voor de inwoners van het loodzwarte Europa.

Jasper Veldhuis: Feelance journalist.

De zachte veren van de tijd, het tweede epos van Ali Şerik is geen boek om in één adem uit te lezen. De auteur haalt alles uit de kast en schotelt de lezer een labyrint aan verhaallijnen voor, met als resultaat een keur aan invalshoeken en uiteenlopende perspectieven. Deze gelaagdheid, evenals de mengeling van poëzie en proza, nodigt de lezer uit de teksten associatief tot zich te nemen.

Cora de Vos: Dichter / schrijver en medewerken van Meander Magazine en van de Boekenkrant.

Ali Şerik is verre van optimistisch over het lot van de mensheid, maar cynisch wordt zijn toon niet. Hij is en blijft tot op het bot begaan met de mens die in alle tijden moet vluchten voor oorlog en geweld. Hij observeert maar oordeelt niet, beschrijft de achtergronden van zowel daders als slachtoffers. Zelfs een mensensmokkelaar krijgt bij hem menselijke trekjes. Iedereen is slachtoffer van de hoop en vanaf het begin weet je als lezer dat de ingescheepte bootvluchtelingen het land van hun hoop niet zullen halen. En toch blijf je lezen tot het drama zich voltrekt.

Er zijn niet veel dichters die zich aan een epos wagen. Ali Şerik heeft met ‘De zachte veren van de tijd’ opnieuw bewezen dat hij het genre van de poëtische vertelling beheerst. Op zijn geheel eigen, bitterzoete manier, met empathie voor de lijdende mens als grondtoon.

Marten Janse: Dichter / schrijver.

Als er nog iemand is die gelooft in het goede van de mens, pakt hij ‘m bij de nek en laat niet los. Ook al is zijn taal troostend, we zitten samen in hetzelfde opblaasschuitje en gaan het verliezen van de ruime zee.

Karel Wasch: Dichter / schrijver / recensent van poëzie-leestafel.

Deze bundel teksten, gedichten, wil de wederwaardigheden belichten van een groep vluchtelingen van de Turkse kust naar Griekenland. Het is een drama, maar Ali Serik (1962-) toont bijna terloops aan, dat  de onderdrukking van alle tijden is. Het verjaagd worden, opgejaagd. Hij haalt Oekraïne erbij, een slavenopstand in het oude Rome en de indianen in Noord-Amerika, de gevallen veren van de tijd, vluchtelingen zijn dus – helaas – van alle tijden. En hij doet net of in een theater steeds scenes van dit drama worden getoond. Een originele aanpak.